بررسی حالت PinPoint در فلزیابها
حالت Pinpoint فلزیاب برای نقطهزنی دقیقتر استفاده میشود و کمک میکند قبل از حفاری موقعیت تقریبی هدف مشخص شود، البته نحوه استفاده از این قابلیت در دستگاههای مختلف تفاوت دارد و عواملی نیز مانند نوع لوپ، اندازه هدف، عمق هدف و شرایط خاک روی نتیجه آن تاثیر دارند.
در ادامه این مطلب از گلد اسمیت به بررسی عملکرد حالت Pinpoint فلزیاب، نحوه فعال کردن آن، تنظیمات مناسب و روش پیدا کردن مرکز هدف میپردازیم.

حالت Pinpoint فلزیاب چیست و چه کاربردی دارد؟
حالت Pinpoint یکی از قابلیتهایی است که در بسیاری از فلزیابهای نقطهزن مانند فلزیاب مانتیکور وجود دارد و برای مشخص کردن محل دقیقتر فلز در زیر زمین استفاده میشود.
زمانی که دستگاه در حالت جستجوی معمولی قرار دارد با عبور کویل از روی یک هدف فلزی سیگنالی دریافت میکند اما معمولاً این سیگنال فقط محدوده وجود هدف را مشخص میکند و برای پیدا کردن محل دقیق آن باید بررسی بیشتری انجام شود.
در این مرحله میتوان از حالت Pinpoint استفاده کرد که با فعال شدن این قابلیت باید لوپ را به آرامی از محدوده هدف حرکت دهیم تا مکان دقیق هدف مشخص شود.
در بیشتر دستگاهها هرچه لوپ به مرکز هدف نزدیکتر شود شدت سیگنال صوتی افزایش پیدا میکند و با فاصله گرفتن از آن شدت صدا کاهش مییابد البته این عملکرد ممکن است در بعضی مدلها با نمایشگر یا نشانگر عددی همراه باشد.
مهمترین کاربردهای حالت Pinpoint عبارتاند از:
کاربرد اصلی این قابلیت پیدا کردن مکان دقیق هدف است اما به جز این کاربردهای دیگری نیز دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- پیدا کردن مرکز تقریبی هدف بعد از دریافت سیگنال
- مشخص کردن محل دقیقتر سکه و قطعات فلزی کوچک
- کاهش محدوده موردنیاز برای حفاری
- جلوگیری از حفاری در نقاط اشتباه
- صرفهجویی در زمان هنگام پیدا کردن اهداف
- بررسی بهتر اهدافی که در نزدیکی یکدیگر قرار دارند
بیشتر بخوانید: آموزش استفاده از فلزیاب مانتیکور
تفاوت حالت Pinpoint با حالت جستجوی معمولی
یکی از سؤالاتی که برای کاربران تازهکار پیش میآید این است که وقتی فلزیاب در حالت عادی هم فلزات را شناسایی میکند چه نیازی به استفاده از ویژگی Pinpoint وجود دارد؟
در جواب این سوال باید بگوییم که تفاوت این دو حالت در نحوه عملکرد و کاربرد آنهاست، در حالت جستجوی معمولی دستگاه برای پیدا کردن اهداف فلزی در یک محدوده وسیع استفاده میشود اما حالت Pinpoint زمانی کاربرد دارد که سیگنالی دریافت شده و قصد داریم مکان دقیق هدف را مشخص کنیم.
برای مثال ممکن است هنگام حرکت کویل روی زمین یک سیگنال دریافت کنید، در این حالت هنوز مشخص نیست هدف دقیقاً زیر کدام قسمت لوپ قرار دارد و با فعال کردن حالت Pinpoint و حرکت دادن آرام لوپ میتوانید محدودهای را که بیشترین شدت سیگنال در آن دریافت میشود، مشخص کنید.
همچنین در جدول پایین نیز میتوانید بصورت خلاصه تفاوت حالت Pinpoint و حالت عادی جستجو فلزیاب را مشاهده کنید:
| معیار مقایسه | حالت جستجوی معمولی | حالت Pinpoint |
|---|---|---|
| هدف اصلی | شناسایی فلزات | پیدا کردن مرکز هدف |
| نوع حرکت کویل | حرکت در محدوده وسیع | حرکت آرام روی هدف |
| محدوده بررسی | گستردهتر | محدودتر |
| زمان استفاده | هنگام جستجو | بعد از دریافت سیگنال |
| کاربرد | شناسایی اولیه هدف | نقطهزنی دقیقتر |
دکمه Pinpoint فلزیاب چیست و چه زمانی باید از آن استفاده کنیم؟
دکمه Pinpoint برای فعال کردن حالت نقطهزنی در دستگاههایی استفاده میشود که این قابلیت را دارند که یکی از این بهترین دستگاهها فلزیاب اکسترا پرو است، این دکمه معمولاً روی یونیت دستگاه یا دسته فلزیاب قرار دارد و با عبارت Pinpoint مشخص شده است.
البته نحوه فعال کردن آن در تمام دستگاهها یکسان نیست و در بعضی مدلها باید دکمه را نگه دارید و در برخی دیگر با یک بار فشار دادن حالت نقطهزنی فعال میشود. بهترین زمان استفاده از این قابلیت زمانی است که دستگاه در حالت جستجوی معمولی یک سیگنال مشخص دریافت کرده باشد.
برای مثال اگر هنگام حرکت دادن لوپ صدای مشخصی شنیدید ابتدا محدوده را از جهت مخالف هم بررسی کنید و اگر سیگنال همچنان تکرار شد میتوانید حالت Pinpoint را فعال کنید. اما اگر دستگاه در تمام محدوده صداهای نامنظم و پراکنده تولید میکند بهتر است قبل از نقطهزنی وضعیت حساسیت، بالانس زمین و احتمال وجود قطعات فلزی اضافی را بررسی کنید.

آموزش استفاده از Pinpoint فلزیاب به صورت مرحلهبهمرحله
برای استفاده از حالت Pinpoint نیاز به تنظیمات پیچیدهای نیست اما باید چند نکته را رعایت کنید تا بتوانید محل هدف را با دقت بیشتری مشخص کنید که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
البته این بخش عمومی است و برای اکثر مدلهای فلزیاب در بازار کاربرد دارد اما اگر دستگاهی پیشرفتهتر مانند جی پی ایکس ۵۰۰۰ دارید میتوانید با مراجعه به مقاله آموزش تنظیمات فلزیاب جی پی ایکس 5000 از چگونه فعال کردن حالت نقطهزنی در آن اطلاع پیدا کنید.
مرحله اول: دریافت سیگنال اولیه
ابتدا دستگاه را در حالت جستجوی معمولی قرار دهید و لوپ را با سرعت مناسب روی سطح زمین حرکت دهید و زمانی که سیگنالی دریافت کردید محدودهای را که دستگاه در آن واکنش نشان داده مشخص کنید.
مرحله دوم: بررسی مجدد سیگنال
قبل از فعال کردن حالت Pinpoint یک بار دیگر کویل دستگاه را از جهت مخالف روی همان محدوده حرکت دهید اگر سیگنال در یک محل مشخص تکرار شود میتوانید برای نقطهزنی دقیقتر اقدام کنید.
مرحله سوم: فعال کردن حالت Pinpoint
بعد از مشخص شدن محدوده هدف طبق دستورالعمل دستگاه دکمه Pinpoint را فعال کنید، در بعضی مدلها لازم است لوپ قبل از فعال کردن این حالت در فاصله مناسبی از هدف قرار بگیرد.
مرحله چهارم: حرکت آرام لوپ
در این مرحله لوپ را بهآرامی روی محدوده موردنظر حرکت دهید و سعی کنید فاصله لوپ از سطح زمین ثابت باشد و هنگام حرکت آن را بالا و پایین نکنید.
به تغییر شدت صدا یا اعداد نمایش داده شده روی دستگاه توجه کنید، معمولاً در قسمتی که بیشترین پاسخ دریافت میشود به مرکز تقریبی هدف نزدیکتر هستید.
مرحله پنجم: مشخص کردن مرکز هدف
زمانی که محل بیشترین سیگنال را پیدا کردید آن نقطه را مشخص کنید و سپس کویل را از جهت دیگری روی همان محدوده حرکت دهید تا بتوانید محل هدف را دقیقتر تعیین کنید.
مرحله ششم: بررسی نهایی
در پایان محدوده مشخص شده را یک بار دیگر از دو جهت بررسی کنید و اگر بیشترین پاسخ دستگاه در هر دو مسیر تقریباً در یک نقطه قرار داشت احتمالاً مرکز هدف را بهدرستی پیدا کردهاید.
نحوه پیدا کردن مرکز هدف با فلزیاب؛ روش نقطهزنی ضربدری
یکی از روشهایی که برای افزایش دقت نقطهزنی استفاده میشود روش ضربدری یا X است، در این روش به جای اینکه فقط از یک جهت روی هدف حرکت کنید محدوده موردنظر را از دو جهت عمود بر هم بررسی میکنید.
برای انجام این روش ابتدا لوپ را از سمت چپ به راست روی محل دریافت سیگنال حرکت دهید و نقطهای را که بیشترین شدت پاسخ در آن وجود دارد مشخص کنید.
و بعد لوپ را حدود ۹۰ درجه بچرخانید و دوباره از جلو به عقب حرکت دهید، در این مرحله نیز محل بیشترین پاسخ دستگاه را مشخص کنید. محل تقاطع دو نقطهای که از این دو حرکت به دست آوردهاید مرکز تقریبی هدف خواهد بود.
این روش بهخصوص برای اهداف کوچک مثل سکه و قطعات فلزی کاربرد دارد و کمک میکند محدوده حفاری کوچکتر شود البته باید توجه داشته باشید که همیشه محل تقاطع دقیقاً مرکز هندسی جسم نیست و اگر فلزیاب الکی بوق میزند باید به این مورد توجه کنید که اندازه هدف، شکل آن و نحوه قرارگیری در خاک میتوانند روی پاسخ دستگاه تأثیر دارند.
تنظیمات Pinpoint دستگاه فلزیاب برای افزایش دقت
یکی از مواردی که هنگام استفاده از حالت Pinpoint باید به آن توجه کنید تنظیمات دستگاه است، اگر حساسیت بیش از اندازه بالا باشد یا بالانس زمین بهدرستی انجام نشده باشد ممکن است دستگاه سیگنالهای اضافی دریافت کند و پیدا کردن مرکز هدف دشوار شود و برای دچار نشدن به این مشکل بهتر است مواردی که در ادامه میگوییم را رعایت کنید:
۱.تنظیم حساسیت (Sensitivity)
حساسیت دستگاه روی میزان واکنش آن به اهداف فلزی تأثیر دارد و بالا بردن حساسیت میتواند به شناسایی اهداف کوچک کمک کند اما در زمینهای معدنی ممکن است باعث افزایش نویز شود.
اگر هنگام نقطهزنی صدای دستگاه دائماً تغییر میکند و نمیتوانید محل مشخصی را به عنوان مرکز هدف پیدا کنید بهتر است حساسیت را کمی کاهش دهید و دوباره محدوده را بررسی کنید.
۲.بالانس زمین (Ground Balance)
بالانس زمین برای هماهنگ کردن دستگاه با شرایط معدنی خاک استفاده میشود و اگر این تنظیم بهدرستی انجام نشود ممکن است دستگاه در بعضی قسمتهای زمین سیگنالهای اضافی تولید کند. به همین دلیل بهتر است قبل از شروع جستجو بالانس زمین را متناسب با شرایط محیط تنظیم کنید.
۳.تنظیم آستانه صوتی (Threshold)
در بعضی فلزیابها امکان تنظیم صدای زمینه وجود دارد و باید این صدا باید در حدی باشد که تغییرات مربوط به سیگنال هدف بهخوبی قابل تشخیص باشد، اگر صدای زمینه بیش از اندازه بلند باشد ممکن است تشخیص تفاوت میان نویز و سیگنال اصلی دشوار شود.
۴.تنظیم مجدد Pinpoint (Retune)
بعضی انواع فلزیاب قابلیت تنظیم مجدد پاسخ Pinpoint را دارند و این قابلیت کمک میکند دستگاه در شرایط مناسبتری برای نقطهزنی قرار بگیرد. برای مثال اگر کویل نزدیک یک هدف فلزی قرار داشته باشد و حالت Pinpoint را فعال کنید ممکن است پاسخ اولیه دستگاه دقیق نباشد که در چنین شرایطی باید مطابق دستورالعمل سازنده حالت نقطهزنی را مجدداً تنظیم کنید.

عملکرد حالت Pinpoint در زمینهای مختلف
شرایط زمین یکی از عواملی است که روی عملکرد فلزیاب تأثیر میگذارد و به همین دلیل ممکن است نقطهزنی در یک زمین معمولی بهراحتی انجام شود اما در زمینهای معدنی یا دارای آلودگی فلزی با مشکلاتی همراه باشد.
پیشنهاد مطالعه: بررسی میزان عمقزنی فلزیاب جی پی زد ۷۰۰۰ در خاکهای مختلف
نقطهزنی در زمینهای معدنی
در زمینهایی که مواد معدنی زیادی دارند ممکن است دستگاه سیگنالهای اضافی دریافت کند که در این شرایط بهتر است ابتدا بالانس زمین را بررسی کنید و در صورت نیاز حساسیت را کاهش دهید. همچنین هنگام حرکت دادن لوپ باید دقت کنید که فاصله آن از سطح زمین ثابت باشد.
نقطهزنی در زمینهای دارای آلودگی آهنی
وجود میخ، قطعات آهنی و ضایعات فلزی میتواند تشخیص هدف اصلی را دشوار کند و اگر چند قطعه فلزی در فاصله نزدیک به یکدیگر قرار داشته باشند ممکن است دستگاه چند سیگنال مختلف دریافت کند. در چنین شرایطی بهتر است ابتدا با استفاده از قابلیت تفکیک دستگاه، سیگنالها را بررسی کنید و سپس برای نقطهزنی اقدام کنید.
نقطهزنی در ساحل و خاک مرطوب
رطوبت و شوری خاک میتوانند روی عملکرد بعضی فلزیابها تأثیر بگذارند و به همین دلیل باید از حالت جستجو و تنظیمات متناسب با محیط استفاده کنید.
برای مثال دستگاههایی مانند فلزیاب جی پی زد ۷۰۰۰ و گنجیاب X-TERRA PRO دارای حالتها و تنظیمات مختلفی برای شرایط متفاوت جستجو هستند، البته نحوه عملکرد و استفاده از Pinpoint را باید بر اساس دفترچه راهنمای هر مدل بررسی کرد.
تفاوت نقطهزنی اهداف کوچک و بزرگ
اندازه هدف یکی از عواملی است که روی نحوه دریافت سیگنال در حالت Pinpoint تأثیر دارد، برای مثال زمانی که قصد نقطهزنی یک سکه کوچک را دارید معمولاً محدوده دریافت سیگنال محدودتر است و با حرکت آرام کویل میتوانید محل آن را مشخص کنید.
اما در مورد قطعات فلزی بزرگ ممکن است دستگاه از بخش وسیعتری سیگنال دریافت کند که در این شرایط پیدا کردن مرکز هدف کمی دشوارتر میشود و به همین دلیل بهتر است هنگام نقطهزنی فقط به شدت صدای دستگاه توجه نکنید و محدوده پاسخ را از چند جهت بررسی کنید.
برای اهداف کوچک استفاده از روش ضربدری و حرکت آهسته کویل معمولاً نتیجه بهتری دارد و برای اهداف بزرگ نیز بهتر است محدوده سیگنال را چند بار از جهتهای مختلف بررسی کنید تا مشخص شود پاسخ دستگاه مربوط به یک هدف بزرگ است یا چند قطعه فلزی نزدیک به هم.
خطاهای رایج هنگام نقطهزنی با فلزیاب
بعضی از مشکلاتی که هنگام استفاده از Pinpoint به وجود میآیند به تنظیمات دستگاه مربوط نیستند و بیشتر به نحوه کار اپراتور برمیگردند چند مورد از رایجترین اشتباهات هنگام نقطهزنی عبارتاند از:
۱.حرکت سریع کویل:
اگر کویل را با سرعت زیاد حرکت دهید، ممکن است محل بیشترین پاسخ را بهدرستی تشخیص ندهید. هنگام استفاده از Pinpoint بهتر است کویل را آرام و با کنترل حرکت دهید.
۲.تغییر فاصله کویل از زمین:
بالا و پایین رفتن کویل هنگام حرکت میتواند باعث تغییر شدت سیگنال شود. سعی کنید فاصله کویل از سطح زمین در تمام مسیر ثابت باشد.
۳.فعال کردن Pinpoint بدون بررسی اولیه:
بهتر است قبل از فعال کردن این حالت، محدوده هدف را در حالت جستجوی معمولی مشخص کنید.
۴.تنظیم نبودن بالانس زمین:
بالانس نامناسب میتواند باعث ایجاد سیگنالهای اضافی شود و تشخیص محل هدف را دشوار کند.
۵.توجه نکردن به چند سیگنال نزدیک به هم:
گاهی چند قطعه فلزی در یک محدوده قرار دارند و دستگاه پاسخهای متفاوتی تولید میکند. در این شرایط باید هر سیگنال را جداگانه بررسی کنید.
آیا حالت Pinpoint عمق هدف را مشخص میکند؟
یکی از سؤالاتی که درباره حالت Pinpoint فلزیاب مطرح میشود میزان دقت آن در مشخص کردن عمق هدف است. در واقع وظیفه اصلی این قابلیت پیدا کردن محل دقیقتر هدف است و نه اندازهگیری عمق واقعی آن، البته بعضی دستگاهها هنگام نقطهزنی یا روی نمایشگر خود تخمینی از عمق هدف ارائه میدهند.
این عدد همیشه دقیق نیست و عواملی مثل اندازه جسم، جنس فلز، شکل هدف، جهت قرارگیری آن در خاک و میزان مواد معدنی روی آن تأثیر میگذارند، برای مطمئن شدن از محل دقیق هدف بهتر است از یک فلزیاب تصویری مانند فلزیاب پروتون ۱۶ سنسور استفاده کنید که با استفاده از اسکن سه بعدی آن عمق واقعی هدف را تعیین کنید.
برای مثال، ممکن است یک قطعه فلزی بزرگ در عمق بیشتری نسبت به یک سکه کوچک شناسایی شود. بنابراین نمیتوان فقط بر اساس شدت صدای Pinpoint درباره عمق واقعی هدف تصمیم گرفت.
اگر عمقزنی برای شما اهمیت زیادی دارد، هنگام انتخاب دستگاه باید علاوه بر قابلیت نقطهزنی، نوع سیستم کاری، قدرت پردازش سیگنال و عملکرد آن در شرایط مختلف خاک را نیز بررسی کنید.
جمعبندی
حالت Pinpoint فلزیاب یکی از قابلیتهای کاربردی برای مشخص کردن محل دقیقتر اهداف فلزی بعد از دریافت سیگنال است که با استفاده صحیح از این حالت میتوانید محدوده جستجو را کوچکتر کنید و مرکز تقریبی هدف را با دقت بیشتری پیدا کنید.
برای این کار ابتدا باید سیگنال را در حالت جستجوی معمولی شناسایی کنید و سپس با فعال کردن Pinpoint و حرکت آرام لوپ محل بیشترین پاسخ را مشخص کنید و همچنین استفاده از روش ضربدری نیز میتواند به کاهش خطای نقطهزنی کمک کند.
برای خرید بهترین فلزیابها با گارانتی و آموزش رایگان میتوانید به فروشگاه گلد اسمیت مراجعه کنید و یا با شماره ۰۹۱۲۱۶۱۱۰۹۴ تماس بگیرید.
سوالات متداول
در این بخش به سوالات پرتکراری که درمورد این موضوع پرسیده شده است پاسخ میدهیم: