جوغن چیست؟ راهنمای کامل درباره جستجو و کشف جوغنهای ارزشمند
در دنیای باستان شناسی و دفینهیابی نماد جوغن زیاد به چشم میخورد و کمتر کاوشگری پیدا میشود که در کوهستانها یا دشتها با این حفرههای سنگی رو به رو نشهد باشد، سوال تمامی کاوشگران به ویژه کاوشگران مبتدی این است که جوغن چیست؟
در این مقاله از گلد اسمیت ما به بررسی جوغن و انواع آن میپردازیم و راهنمای خرید فلزیاب مناسب برای جوغن به شما ارائه میکنیم.

جوغن چیست؟
جوغن به حفرههایی گفته میشود که توسط انسان در تاریخهای دور بر روی سنگها، صخرهها و دیواره غارها کنده شده است این آثار که در زبان عامیانه به کاسهسنگ نیز معروف هستند در ابعاد مختلف از چند سانتیمتر تا بیش از نیم متر دیده میشوند.
از دیدگاه باستانشناسی جوغنها کاربردهای متعددی داشتهاند:
- کاربرد مذهبی: برای ریختن روغن، خون قربانی یا آب مقدس در مراسمات مذهبی.
- کاربرد روزمره: برای کوبیدن غلات، گیاهان دارویی یا رنگدانه.
- مدفون کردن: استفاده از جوغن به عنوان یک نشانه برای نشان دادن محل مقبره، اتاقک یا اموال پنهان شده.
مواد تشکیل دهنده جوغن
جوغنها عمدتاً در دل سنگهای طبیعی (آهکی یا آذرین) تراشیده شدهاند اما در اکثر نمونهها دیواره داخلی آنها با ساروج که شامل آهک و شیرههای گیاهی است پوشانده میشود، این لایهبرداری برای افزایش مقاومت در برابر فرسایش و گاهی با افزودن پودر سنگهای قیمتی برای نمایش شکوه مقبره انجام میگرفت.
در جوغنهای پلمپ از ترکیبات چندلایه ذغال، رس و ساروج همرنگ سنگ استفاده شده تا نماد از دید پنهان بماند، تشخیص این مواد دستساز از بافت طبیعی سنگ نیازمند استفاده از دستگاه ها فلزیابهایی با سنسور تشخیص تراکم است تا اصالت و ارزش نماد برای کاوشگر اثبات شود.
انواع جوغن و تفسیر تخصصی آنها
برای موفقیت در کاوش باید بدانید که هر شکل هندسی در جوغن نشان خاص خود را دارد.
۱. جوغن گرد (نماد عمومی قبر)
جوغنهای دایرهای رایجترین نوع هستند، تفسیر این نماد معمولاً وجود یک قبر در نزدیکی صخره است، اگر داخل جوغن صیقلی باشد،قبر متعلق به فردی با جایگاه اجتماعی بالاست.
۲. جوغن مربع و مستطیل (نشانه اتاقک و دفینه)
این نوع جوغنها بسیار ارزشمند هستند، جوغن مربع معمولاً به یک اتاقک زیرزمینی یا دخمه اشاره دارد. جوغن مستطیل نیز اغلب نشاندهنده قبرهای تابوتی یا مقبرههای صخرهای در دل کوه است.
۳. جوغنهای مثلثی
جوغن مثلثی یکی از نمادهای مذهبی و پیچیده است که اغلب به مقبرههای خانوادگی یا مکانهای مقدس اشاره دارد، جهت نوک مثلث معمولاً مسیر حرکت را نشان میدهد.
۴. جوغنهای چندتایی و متصل
وقتی چند جوغن کنار هم باشند (مثل خوشه پروین) نشاندهنده یک قبرستان دستهجمعی یا وجود چندین هدف در یک نقطه است. اگر این جوغنها با یک “آبراه” به هم متصل باشند جوغن کوچکتر جهت هدف اصلی را نشان میدهد.
مقایسه نشانههای انواع جوغن
شناخت و مقایسه انواع جوغنها به شما در دفینهیابی بسیار کمک میکند، از این رو جدول زیر به شما کمک میکند:
| نوع جوغن | تفسیر باستانی | نوع هدف احتمالی | نکته کلیدی کاوش |
|---|---|---|---|
| جوغن گرد (دایرهای) | نماد عمومی قبر | قبرهای خاکی یا سنگی | صیقلی بودن نشانه رتبه بالای اجتماعی است. |
| جوغن مربع | اتاقک و دخمه | دفینه در فضای بسته زیرزمینی | نیاز به دستگاههای حفرهبان و اسکنر تصویری. |
| جوغن مستطیل | قبر تابوتی یا صخرهای | مقبره در دل کوه یا زمین | نشاندهنده تدفینهای مهم و تشریفاتی است. |
| جوغن مثلثی | نماد مذهبی یا خانوادگی | قبرهای خاص یا عبادتگاه | نوک مثلث، جهت حرکت به سمت هدف را نشان میدهد. |
| جوغنهای متصل (آبراههدار) | مسیر دسترسی یا انتقال | گورستان یا هدف اصلی | آبراه به سمت هدف نهایی یا نشانه دوم اشاره دارد. |
علم نشانه شناسی چه تاثیری بر کاوش دارد؟
بسیاری از منابع تنها به تفسیر جهت و قدمشماری بسنده میکنند اما حقیقت این است که در ۸۰ درصد موارد به دلیل تغییرات زمینشناختی محاسبات سنتی با خطا مواجه میشوند.
چرا کاوشگران در کنار جوغن ناکام میمانند؟ چون آنها فقط به چشم خود اعتماد میکنند و در حالی که برای تایید نهایی وجود فلز یا حفره شما نیاز به بررسی قیمت فلزیاب و انتخاب یک سیستم کارآمد برای خود دارید.
راهنمای کاوش حرفهای در محل جوغنها
زمانی که یک جوغن را شناسایی کردید، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. بررسی ظاهری و محیطی
اطراف جوغن را برای یافتن نشانههای مکمل (مثل سنگچین، درختان کهنسال یا چشمهها) بررسی کنید، جوغن نباید در جای سست یا سنگی که قابل جابجایی است باشد.
۲. تعیین استراتژی بر اساس نوع هدف
اگر جوغن شما از نوع دیواری (افقی) است هدف احتمالاً در مقابل آن و در دل صخره است. اگر جوغن روی سطح زمین (عمودی) است هدف زیر سنگ یا در فواصل چند متری قرار دارد.
۳. استفاده از ابزار
شما باید دستگاههای فلزیابی را انتخاب کنید که توانایی شناسایی اشیایی مدفون شده در زیر جوغن را داشته باشد، به عنوان مثال فلزیابهای آلمانی بسیار در این مورد کاربرد دارند.
راهنمای خرید فلزیاب ارزان و کاربردی
بسیاری از کاربران از ما میپرسند: آیا برای جوغنهای کوچک هم نیاز به دستگاه گرانقیمت داریم؟ پاسخ خیر است، در راهنمای خرید فلزیاب ارزان گلد اسمیت ما همیشه پیشنهاد میدهیم که بر اساس عمق هدف انتخاب کنید.
برای قبور معمولی که در عمق ۱.۵ تا ۳ متری هستند یک دستگاه نقطه زن پالسی با کیفیت کاملاً پاسخگوست.
نکات مهم در خرید فلزیاب اقتصادی
- دستگاه باید دارای تنظیمات حذف ذرات باشد.
- قابلیت تفکیک فلزات باارزش و بیارزش را داشته باشد.
- باتری و وزن دستگاه برای کاوش در مناطق کوهستانی مناسب باشد.
قیمت فلزیاب و فاکتورهای تعیینکننده
زمانی که برای خرید فلزیاب اقدام میکنید با لیستهای قیمتی متنوعی روبرو میشوید. فاکتورهایی که بر قیمت اثر میگذارند عبارتند از:
- سیستم کارکرد: نوع دستگاه مهم است، به عنوان مثال فلزیابهای پالسی بهتر در مناطقی که جوغن وجود دارد عمل میکند.
- عمقزنی: هرچه عمق نفوذ دستگاه بیشتر باشد، قیمت بالاتر میرود.
- نوع دستگاه: دستگاههای تصویری که میتوانند حفرههای زیر جوغن را نشان دهند، معمولاً قیمت بالاتری نسبت به مدلهای صوتی دارند.

خطاهای رایج در تفسیر جوغن
در طبیعت سوراخهای بسیاری مانند جوغن وجود دارد که لانه پرندگان و یا از فرسودگی در طول تاریخ به وجود آمدهاند که نباید با جوغنهای واقعی اشتباه بگیرید، یکی دیگر از اشتباهات رایج نشناختن نوع سنگها است که باید بسیار به این موارد توجه داشته باشید.
نتیجهگیری
جوغنها میراثی از دانش مهندسی و اعتقادی گذشتگان ما هستند، شناخت اینکه جوغن چیست تنها نیمی از راه است نیمه دیگر تجهیز شدن به دانش روز و ابزار حرفهای است.
اگر در منطقهای با نمادهای فراوان روبرو هستید پیشنهاد میکنیم قبل از هر اقدامی با کارشناسان ما در گلد اسمیت برای دریافت مشاوره و راهنمای خرید فلزیاب تماس بگیرید.
سوالات متداول
در این بخش نیز به سوالات متداول شما درباره جوغن میپردازیم: